PANEL KLIENTA LOGOWANIE
 
 
ul. Grunwaldzka 24/7, 80-229 Gdańsk
 
+48 790 825 827
+48 790 608 200
(58) 719-45-63
 
Absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Szczecińskiego w Szczecinie. Po zdaniu egzaminu sędziowskiego, aktualnie prowadzi Kancelarię Adwokacką w Gdańsku.

Zapis windykacyjny

Zapis windykacyjny jest nową instytucją prawa cywilnego wprowadzoną przez ustawę o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr. 85, poz. 458), które weszła w życie w dniu 23.10.2011 r.
 
Dotychczas w prawie spadkowym spadkodawca zasadniczo nie miał możliwości przekazania w testamencie określonych rzeczy np. mieszkania, konkretnemu spadkobiercy. Spadkobiercy dziedziczyli określone udziały w spadku np. po 1/2. Oznaczało to, że każdy z 2 spadkobierców miał po ½ każdej z rzeczy wchodzącej w skład spadku, ale żadnej rzeczy nie miał dla siebie niejako na wyłączność. Taką „wyłączność” zyskiwał dopiero po przeprowadzeniu postępowania o dział spadku. Innym sposobem rozporządzenia przez przyszłych spadkodawców było dokonanie darowizny na rzecz określonych członków rodziny lub innych osób. W ten sposób na przykład mieszkanie przechodziło na najstarsze z dzieci. W takiej sytuacji w chwili śmierci spadkodawcy do spadku po nim nie wchodził już najbardziej wartościowy przedmiot majątku. Choć sąd stwierdzał nabycie spadku na rzecz wszystkich dzieci, te które nie otrzymały darowizny za życia spadkodawcy były pokrzywdzone. To z kolei otwierało drogę do dochodzenia roszczeń z tytułu zachowku przeciwko temu kto nabył w drodze darowizny np. mieszkanie.
 
Zgodnie z nowymi przepisami zapis windykacyjny może uczynić spadkodawca w testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego. Co do zasady zapis w zwykłym testamencie własnoręcznym nie wywrze takiego skutku. Innymi słowy jeśli będziemy chcieli zapisać swojemu spadkodawcy konkretną rzecz np. nasz samochód, mieszkanie, czy działkę powinniśmy udać się do notariusza w celu sporządzenia testamentu. Nie jest natomiast możliwe sporządzenie zapisu windykacyjnego odnośnie gotówki np. „Czynię zapis windykacyjny na rzecz mojego syna Jana w postaci gotówki w wysokości 25.000 zł” – która znajduje się w domu. Pieniądze nie są rzeczą oznaczoną co do tożsamości jak wymaga tego art. 9811 § 2 pkt 1) k.c. Można natomiast uczynić zapis windykacyjny na rzecz kilku osób.
 
Z praktycznego punktu widzenia szczególne istotne znaczenie ma art. 9811§ 5 k.c. Stanowi on, że przepisy o powołaniu spadkobiercy, przyjęciu i odrzuceniu spadku, o zdolności do dziedziczenia i o niegodności stosuje się odpowiednio do zapisów windykacyjnych. Oznacza to, że beneficjentem zapisu windykacyjnego może być tylko osoba mająca zdolność do nabycia przedmiotu zapisu w chwili otwarcia spadku. Może się zdarzyć, że osoba fizyczna, która żyła w chwili dokonywania na jej rzecz zapisu windykacyjnego w testamencie, nie żyje w chwili otwarcia spadku. Zapisobiercy windykacyjnego mogą dotyczyć także podstawy uznania za niegodnego, o których mowa w art. 928 k.c. Wreszcie osoba, na której rzecz uczyniono zapis windykacyjny może zapis przyjąć albo odrzucić.
 
Zgodnie z art. 933 k.c. przy obliczaniu zachowku dolicza się do spadku zarówno darowizny uczynione przez spadkobiercę jak również zapisy windykacyjne. Zatem gdy spadkodawca w testamencie dokona zapisu windykacyjnego, którego przedmiotem będzie jedyny i najbardziej wartościowy element jego majątku (np. mieszkanie) spadkobiercy uprawnieni do zachowku co do zasady będą mogli wystąpić przeciwko osobie, na której rzecz dokonano zapisu windykacyjnego z roszczeniem o zapłatę zachowku.
 
Zapis windykacyjny jest z pewnością dużym udogodnieniem dla spadkodawcy w rozporządzeniu spadkiem, a dla zapisobierców w nabyciu własności. Niemniej jednak zapis windykacyjny rodzi szereg skutków prawnych, których spadkodawcy, spadkobiercy i zapisobiercy winni być świadomi zanim w rzeczywistości będą mieli do czynienia z tą instytucją prawną.
Korzystanie z witryny www.adwokat-chojaczyk.pl oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie, z których niektóre mogą być już zapisane w folderze przeglądarki.